شاخص CPI آمریکا چیست؟ تورم مصرف‌کننده و اثر آن بر نرخ بهره و بازارها
شاخص CPI مهم‌ترین گزارش ماهانه تورم آمریکاست و از مسیر انتظار نرخ بهره روی دلار و طلا اثر می‌گذارد. در این راهنما تفاوت تورم کل و هسته و شیوه خواندن گزارش را می‌بینید.
پاسخ کوتاه
شاخص CPI یا شاخص قیمت مصرف‌کننده (Consumer Price Index)، تغییر میانگین قیمت کالاها و خدماتی را اندازه‌گیری می‌کند که خانوارها برای زندگی روزمره خریداری می‌کنند. این شاخص پراستنادترین معیار تورم در آمریکاست و گزارش آن می‌تواند انتظارات بازار درباره تصمیم‌های بعدی بانک مرکزی آمریکا در زمینه نرخ بهره را تغییر دهد. اگر تورم بالاتر از انتظار منتشر شود، احتمال تداوم سیاست پولی انقباضی ممکن است افزایش یابد و بر بازده اوراق خزانه، دلار و طلا اثر بگذارد. البته واکنش بازار به فاصله داده واقعی از پیش‌بینی‌ها، ترکیب تورم و شرایط اقتصادی در زمان انتشار بستگی دارد.
شاخص CPI چه می‌سنجد و چه کسی منتشر می‌کند
شاخص قیمت مصرف‌کننده تغییر قیمت مجموعه‌ای از کالاها و خدمات مصرفی را در طول زمان دنبال می‌کند. این مجموعه، بخش‌های مختلف هزینه خانوار از جمله مسکن، مواد غذایی، انرژی، حمل‌ونقل، خدمات درمانی و پوشاک را در بر می‌گیرد. هدف این است که مشخص شود هزینه تهیه یک سبد مصرفی مشابه، نسبت به دوره قبل چقدر تغییر کرده است.
در آمریکا، اداره آمار کار (Bureau of Labor Statistics یا BLS) مسئول جمع‌آوری و انتشار داده‌های این شاخص است. این نهاد قیمت اقلام و خدمات مختلف را در مناطق و بازارهای گوناگون بررسی می‌کند و بر اساس روش‌های آماری مشخص، تغییرات قیمت را محاسبه می‌کند. گزارش ماهانه آن را معامله‌گران بازار ارز، اوراق قرضه، سهام و فلزات گران‌بها با دقت دنبال می‌کنند.
گزارش شاخص CPI هر ماه برای ماه قبل منتشر می‌شود؛ معمولاً حوالی دهم تا پانزدهم ماه، ساعت ۸:۳۰ صبح به وقت شرق آمریکا. ایران ساعت تابستانی ندارد ولی آمریکا دارد؛ پس این زمان از اواسط مارس تا اوایل نوامبر برابر ۱۶:۰۰ به وقت تهران است و در بقیه سال ۱۷:۰۰. تاریخ دقیق هر ماه را در صفحه شاخص CPI آمریکا ببینید.
همه این اقلام وزن یکسانی ندارند. مسکن به‌تنهایی حدود یک‌سوم وزن شاخص را دارد؛ برای همین، تغییر اجاره‌ها اثری بسیار بیشتر از تغییر قیمت پوشاک یا تفریح بر عدد نهایی می‌گذارد.
وزن هر گروه بر اساس الگوی مصرف خانوارها تعیین می‌شود. به همین دلیل، افزایش شدید قیمت یک کالای خاص لزوماً به معنای جهش مشابه در تورم کل نیست. برای مثال، ممکن است قیمت بنزین بالا برود، اما اگر سایر گروه‌های پر‌وزن تغییرات محدودی داشته باشند، اثر نهایی بر شاخص کل کمتر از چیزی باشد که در نگاه اول تصور می‌شود.
دو مفهوم را نیز باید از هم جدا کرد: سطح قیمت‌ها و نرخ تورم. اگر قیمت یک کالا همچنان بالا باشد اما دیگر افزایش پیدا نکند، این وضعیت به‌تنهایی به معنای ادامه تورم برای همان کالا نیست. تورم به نرخ تغییر قیمت‌ها اشاره دارد، نه صرفاً گران بودن کالاها و خدمات.
تورم کل در برابر تورم هسته
در گزارش تورم آمریکا، دو معیار پرکاربرد وجود دارد: تورم کل (Headline Inflation) و تورم هسته (Core Inflation). تورم کل تغییر قیمت همه اقلام مشمول شاخص را در نظر می‌گیرد؛ بنابراین هزینه‌های مربوط به مواد غذایی و انرژی نیز در محاسبه آن حضور دارند. در مقابل، تورم هسته این دو گروه را کنار می‌گذارد تا تصویر روشن‌تری از روند قیمت‌ها در بخش‌های دیگر اقتصاد ارائه دهد.
دلیل کنار گذاشتن مواد غذایی و انرژی این نیست که این هزینه‌ها برای خانوارها اهمیت ندارند؛ اتفاقاً بسیاری از مردم تغییر قیمت آن‌ها را مستقیماً احساس می‌کنند. مسئله این است که قیمت بنزین و برخی مواد غذایی می‌تواند تحت تأثیر عواملی مانند شرایط آب‌وهوایی، اختلال در عرضه، درگیری‌های ژئوپلیتیکی یا تغییرات ناگهانی قیمت جهانی انرژی، نوسان زیادی داشته باشد. این نوسانات گاهی بدون آنکه روند عمومی تورم تغییر کرده باشد، رقم تورم کل را بالا یا پایین می‌برند.
فرض کنید قیمت بنزین به دلیل اختلال در عرضه جهانی افزایش پیدا کند. در چنین شرایطی، تورم کل ممکن است شتاب بگیرد، در حالی که قیمت خدمات، اجاره و بسیاری از کالاهای دیگر تغییر چندانی نکرده‌اند. اگر این افزایش انرژی موقتی باشد، برای ارزیابی فشار تورمی ماندگار باید دید تورم هسته و سایر اجزای شاخص چه رفتاری نشان می‌دهند.
برای بانک مرکزی آمریکا، هر دو معیار اهمیت دارند، اما هیچ‌کدام به‌تنهایی مبنای تصمیم‌گیری نیستند. سیاست‌گذاران علاوه بر ارقام تورم، به وضعیت بازار کار، رشد اقتصادی، انتظارات تورمی و سایر شاخص‌های قیمت توجه می‌کنند. اگر تورم هسته برای چند ماه متوالی بالا بماند، ممکن است نشانه‌ای از پایداری فشارهای قیمتی باشد؛ بااین‌حال، باید اجزای تشکیل‌دهنده آن و شرایط کلی اقتصاد نیز بررسی شوند.
ماهانه یا سالانه؛ اثر پایه
گزارش تورم آمریکا معمولاً دو نرخ تغییر را نشان می‌دهد: نرخ ماهانه و نرخ سالانه. نرخ ماهانه بیان می‌کند سطح قیمت‌ها نسبت به ماه قبل چقدر تغییر کرده است، درحالی‌که نرخ سالانه تغییر قیمت‌ها را با ماه مشابه سال گذشته مقایسه می‌کند. هر دو معیار مفیدند، اما پاسخ یکسانی به تحلیل‌گر نمی‌دهند.
فرض کنید نرخ تورم سالانه کاهش پیدا کرده، اما نرخ ماهانه همچنان نسبتاً بالا مانده است. این وضعیت ممکن است در نگاه اول نشانه کاهش فشار تورمی به نظر برسد، ولی بخشی از افت نرخ سالانه می‌تواند ناشی از مقایسه با دوره‌ای باشد که قیمت‌ها قبلاً افزایش شدیدی داشته‌اند. بنابراین، کاهش تورم سالانه همیشه به معنای ارزان شدن کالاها یا پایان فشارهای تورمی نیست.
اینجا مفهوم اثر پایه (Base Effect) مطرح می‌شود. نرخ تورم سالانه از مقایسه سطح قیمت‌ها در ماه جاری با سطح قیمت‌ها در همان ماه سال گذشته به دست می‌آید. با تغییر ماه مقایسه، داده‌ای که از محاسبه سالانه خارج می‌شود نیز تغییر می‌کند؛ به همین دلیل، حتی اگر رشد ماهانه قیمت‌ها چندان تغییر نکند، نرخ سالانه ممکن است بالا یا پایین برود.
برای مثال، فرض کنید در سال گذشته قیمت‌ها طی یک ماه افزایش چشمگیری داشته‌اند، اما در ماه‌های بعد رشد آرام‌تری را تجربه کرده‌اند. با رسیدن به سالگرد آن افزایش بزرگ، اثر آن از مقایسه دوازده‌ماهه خارج می‌شود. در نتیجه، ممکن است نرخ تورم سالانه کاهش یابد، حتی اگر قیمت‌ها در ماه جاری نیز افزایش پیدا کرده باشند.
البته اثر پایه به این معنا نیست که داده سالانه بی‌ارزش است. این معیار برای ارزیابی روند کلی تورم و مقایسه وضعیت فعلی با سال گذشته کاربرد دارد؛ در مقابل، نرخ ماهانه می‌تواند تغییرات تازه‌تر را سریع‌تر نشان دهد. مشکل زمانی ایجاد می‌شود که یکی از این دو معیار به‌تنهایی مبنای قضاوت قرار بگیرد.
برای تحلیل دقیق‌تر، بهتر است نرخ ماهانه و سالانه را در کنار هم بررسی کنید و به روند چند ماه اخیر نیز توجه داشته باشید. یک افزایش ماهانه غیرمنتظره ممکن است نشانه فشار تازه بر قیمت‌ها باشد، اما اگر فقط در یک گروه محدود رخ داده باشد، لزوماً به معنای تغییر پایدار مسیر تورم نیست. تکرار افزایش‌ها در بخش‌های مختلف، تصویر معنادارتری از وضعیت فشارهای قیمتی ارائه می‌دهد.
CPI، PCE و PPI چه فرقی دارند
برای سنجش تورم آمریکا فقط یک شاخص وجود ندارد. شاخص قیمت مصرف‌کننده، شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی و شاخص قیمت تولیدکننده، هرکدام بخش متفاوتی از تغییرات قیمت را اندازه‌گیری می‌کنند. شناخت تفاوت آن‌ها کمک می‌کند داده‌ها را با یکدیگر اشتباه نگیریم و از هر گزارش برای پاسخ دادن به پرسش مناسب استفاده کنیم.
شاخص قیمت مصرف‌کننده؛ تمرکز بر هزینه خانوار
شاخص قیمت مصرف‌کننده (CPI) تغییر قیمت کالاها و خدماتی را دنبال می‌کند که مصرف‌کنندگان برای زندگی روزمره خریداری می‌کنند. بااین‌حال، ترکیب سبد و روش محاسبه آن با سایر معیارهای تورم یکسان نیست.
برای نمونه، افزایش هزینه اجاره یا مواد غذایی می‌تواند در گزارش این شاخص منعکس شود و بر برداشت بازار از فشار هزینه‌های زندگی اثر بگذارد. تحلیل‌گر باید علاوه بر رقم کلی، تغییرات اجزای مختلف را نیز بررسی کند تا مشخص شود افزایش قیمت‌ها در کدام بخش‌ها متمرکز شده است.
شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی؛ معیار مورد توجه فدرال رزرو
شاخص قیمت مخارج مصرف شخصی (Personal Consumption Expenditures Price Index یا PCE) تغییر قیمت کالاها و خدمات مصرفی را از زاویه مخارج مصرف شخصی اندازه‌گیری می‌کند. این شاخص را اداره تحلیل اقتصادی آمریکا (BEA) در چارچوب حساب‌های ملی و معمولاً حدود دو هفته بعد از CPI منتشر می‌کند و دامنه پوشش آن با شاخص قیمت مصرف‌کننده تفاوت دارد. برای مثال، بخشی از هزینه‌های پرداخت‌شده از سوی اشخاص ثالث، مانند برخی هزینه‌های درمانی که از طرف کارفرما یا بیمه پرداخت می‌شوند، در محاسبات آن منعکس می‌شوند.
یکی دیگر از تفاوت‌های مهم، امکان تغییر وزن گروه‌های مصرفی در شاخص مخارج مصرف شخصی است. این ویژگی به آن اجازه می‌دهد تغییرات الگوی مصرف را بهتر منعکس کند؛ برای مثال، اگر مصرف‌کنندگان در واکنش به افزایش قیمت یک کالا به گزینه دیگری روی بیاورند، این تغییر می‌تواند در وزن‌های محاسباتی منعکس شود. در CPI اما سبد ثابت‌تر است و وزن‌ها سالی یک‌بار به‌روز می‌شوند.
بانک مرکزی آمریکا برای ارزیابی تورم و تصمیم‌گیری درباره سیاست پولی، به‌طور ویژه به شاخص مخارج مصرف شخصی توجه می‌کند و هدف تورمی ۲ درصد خود را بر اساس همین شاخص تعریف کرده است. بااین‌حال، این موضوع به معنای بی‌اهمیت بودن شاخص قیمت مصرف‌کننده نیست. گزارش CPI معمولاً زودتر منتشر می‌شود و می‌تواند اطلاعات تازه‌ای درباره روند قیمت‌ها در اختیار بازار قرار دهد؛ اطلاعاتی که بر انتظارات مربوط به گزارش‌های بعدی نیز اثر می‌گذارند.
شاخص قیمت تولیدکننده؛ فشار قیمت‌ها پیش از رسیدن به مصرف‌کننده
شاخص قیمت تولیدکننده (Producer Price Index یا PPI) تغییر قیمت فروش کالاها و خدمات را از دید تولیدکنندگان و عرضه‌کنندگان اندازه‌گیری می‌کند. این شاخص را هم اداره آمار کار منتشر می‌کند، معمولاً در همان هفته‌ای که CPI منتشر می‌شود. این شاخص می‌تواند اطلاعاتی درباره تغییر هزینه‌ها و قیمت‌ها در مراحل مختلف تولید و عرضه ارائه دهد. به همین دلیل، برخی تحلیل‌گران از آن برای بررسی فشارهای قیمتی احتمالی در بخش‌های مختلف اقتصاد استفاده می‌کنند.
بااین‌حال، افزایش شاخص قیمت تولیدکننده الزاماً به افزایش مشابه شاخص قیمت مصرف‌کننده منجر نمی‌شود. شرکت‌ها ممکن است بخشی از افزایش هزینه را در حاشیه سود خود جذب کنند، قراردادهای بلندمدت داشته باشند یا با تغییر ترکیب محصولات و روش‌های تأمین، اثر افزایش قیمت را کاهش دهند. همچنین، همه تغییرات قیمت در سطح تولیدکننده مستقیماً به هزینه نهایی خانوار منتقل نمی‌شوند.
فرض کنید هزینه برخی مواد اولیه برای تولیدکنندگان افزایش پیدا کند. اگر این افزایش در چند مرحله از زنجیره تأمین ادامه داشته باشد، احتمال انتقال بخشی از آن به قیمت نهایی وجود دارد؛ اما زمان و میزان انتقال به شرایط بازار، رقابت، تقاضا و قراردادهای تجاری بستگی دارد. بنابراین، شاخص قیمت تولیدکننده را باید نشانه‌ای از وضعیت قیمت‌ها در بخش عرضه دانست، نه پیش‌بینی قطعی تورم مصرف‌کننده.
خلاصه اینکه CPI برای مشاهده تغییر هزینه‌های مصرف‌کننده، PCE برای ارزیابی تورم در معیاری که بانک مرکزی آمریکا به آن توجه ویژه دارد و PPI برای بررسی تغییر قیمت‌ها در سطح تولیدکننده استفاده می‌شود.
مسیر اثر: شاخص CPI، انتظار نرخ بهره، بازده اوراق، دلار و طلا
برای فهم واکنش بازار به گزارش تورم، بهتر است فقط به بالا یا پایین رفتن عدد شاخص نگاه نکنیم؛ باید ببینیم داده جدید چه تغییری در انتظارات مربوط به سیاست پولی ایجاد می‌کند. مسیر اثرگذاری معمولاً از تورم شروع می‌شود، به برداشت بازار از تصمیم‌های آینده بانک مرکزی آمریکا می‌رسد و سپس از طریق بازده اوراق و ارزش دلار بر دارایی‌هایی مانند طلا اثر می‌گذارد. این مسیر همیشه مستقیم نیست و ممکن است عوامل دیگری جهت حرکت بازار را تغییر دهند.
فرض کنید گزارش جدید نشان دهد تورم بیشتر از انتظار بازار افزایش یافته است. اگر این افزایش گسترده باشد و نشانه‌هایی از تداوم فشارهای قیمتی دیده شود، معامله‌گران ممکن است احتمال کاهش زودهنگام نرخ بهره را کمتر ارزیابی کنند یا انتظار داشته باشند نرخ‌ها برای مدت طولانی‌تری بالا بمانند. چنین برداشتی می‌تواند بر قیمت اوراق خزانه و بازده آن‌ها اثر بگذارد.
بازده اوراق خزانه آمریکا یکی از متغیرهایی است که در تحلیل دلار و طلا اهمیت دارد. وقتی انتظار بازار از نرخ‌های بهره آینده افزایش پیدا می‌کند، بازده اوراق ممکن است بالا برود؛ البته واکنش واقعی به سررسید اوراق، انتظارات تورمی، تقاضا برای دارایی‌های امن و سایر شرایط بازار نیز وابسته است. برای درک بهتر این ارتباط، مطالعه رابطه بازده اوراق خزانه و طلا می‌تواند به تکمیل تحلیل کمک کند.
دلار نیز ممکن است از تغییر انتظارات نرخ بهره تأثیر بگیرد. اگر داده‌های تورمی باعث شوند بازار انتظار نرخ‌های بهره بالاتری را در آمریکا نسبت به سایر اقتصادها داشته باشد، جذابیت نسبی دارایی‌های دلاری ممکن است افزایش یابد. در چنین شرایطی، دلار می‌تواند تقویت شود؛ اما این نتیجه قطعی نیست، زیرا سیاست پولی کشورهای دیگر، وضعیت رشد اقتصادی و میزان ریسک‌پذیری سرمایه‌گذاران هم در ارزش دلار نقش دارند.
طلا بهره نمی‌دهد؛ پس هر بار که اوراق خزانه بازده واقعی بیشتری پیشنهاد کنند، نگه‌داشتن طلا گران‌تر تمام می‌شود و این به ضرر طلاست. تقویت دلار نیز ممکن است قیمت طلا را برای خریداران استفاده‌کننده از ارزهای دیگر گران‌تر کند. بااین‌حال، تقاضا برای دارایی امن، نگرانی‌های ژئوپلیتیکی و تغییر انتظارات تورمی ممکن است اثر این عوامل را تعدیل یا حتی خنثی کنند.
اینجا فرق بازده اسمی و واقعی مهم می‌شود. بازده اسمی همان نرخ بازده اعلام‌شده اوراق است، اما بازده واقعی با در نظر گرفتن تورم مورد انتظار، تصویری از بازده پس از تعدیل تورمی ارائه می‌دهد. برای تحلیل طلا، تغییر بازده واقعی اغلب اطلاعات مفیدی فراهم می‌کند؛ زیرا افزایش بازده اسمی لزوماً به معنای افزایش بازده واقعی نیست.
حالا سناریوی دیگری را در نظر بگیرید: تورم کمتر از انتظار منتشر می‌شود، اما بازار از قبل کاهش نرخ بهره را تا حد زیادی در قیمت‌ها لحاظ کرده است. در این وضعیت، ممکن است واکنش دلار و طلا محدود باشد؛ زیرا داده جدید فاصله زیادی با انتظارات قبلی ندارد. حتی ممکن است جزئیات گزارش یا اظهارنظرهای هم‌زمان سیاست‌گذاران باعث شوند واکنش بازار برخلاف برداشت اولیه باشد.
به همین دلیل، بررسی شاخص CPI باید با توجه به سه پرسش انجام شود: رقم واقعی چه تفاوتی با انتظار بازار دارد؟ کدام اجزای گزارش باعث این تفاوت شده‌اند؟ و آیا داده جدید انتظارات مربوط به نرخ بهره و بازده اوراق را تغییر می‌دهد؟ بررسی این زنجیره در کنار اطلاعات تکمیلی موجود در داشبورد کلان طلا به تحلیل‌گر کمک می‌کند ارتباط میان داده‌های اقتصادی و شرایط بازار را منظم‌تر ارزیابی کند.
اشتباه‌های رایج
اولین اشتباه، ربط دادن مستقیم افزایش تورم به تقویت دلار یا افت طلاست. چنین رابطه‌ای ممکن است در بعضی شرایط مشاهده شود، اما بازار به خود عدد واکنش نشان نمی‌دهد؛ بلکه تغییر اطلاعات و انتظارات را ارزیابی می‌کند. اگر افزایش تورم قبلاً پیش‌بینی شده باشد، ممکن است اثر آن پیش از انتشار گزارش در قیمت دارایی‌ها منعکس شده باشد.
اشتباه دیگر، تمرکز صرف بر تورم کل و نادیده گرفتن اجزای گزارش است. گاهی تغییر قیمت انرژی عامل اصلی افزایش تورم کل است، درحالی‌که سایر بخش‌ها نشانه‌های متفاوتی ارائه می‌کنند. در چنین وضعیتی، بدون بررسی تورم هسته و گروه‌هایی مانند مسکن و خدمات، نمی‌توان درباره پایداری فشارهای تورمی برداشت کاملی داشت.
برخی تحلیل‌گران نیز نرخ تورم سالانه را بدون توجه به نرخ ماهانه و اثر پایه تفسیر می‌کنند. کاهش نرخ سالانه ممکن است تا حدی از نحوه مقایسه با سال قبل ناشی شود، درحالی‌که رشد قیمت‌ها در ماه اخیر همچنان بالا مانده است. مقایسه چند دوره متوالی و بررسی هر دو نرخ، احتمال برداشت اشتباه از یک گزارش منفرد را کاهش می‌دهد.
اشتباه رایج دیگر، یکی دانستن شاخص قیمت مصرف‌کننده با معیار تورمی مورد استفاده در هدف‌گذاری بانک مرکزی آمریکاست. این دو شاخص از نظر پوشش هزینه‌ها و روش محاسبه تفاوت دارند؛ بنابراین، انتشار یک رقم در گزارش CPI لزوماً به معنای تغییر قطعی سیاست پولی نیست. سیاست‌گذاران مجموعه‌ای از داده‌ها را بررسی می‌کنند و معمولاً روند تورم را در کنار بازار کار و شرایط رشد اقتصادی می‌سنجند.
همچنین نباید هر حرکت بازار بلافاصله پس از انتشار داده را واکنشی پایدار تلقی کرد. در دقایق نخست، نقدشوندگی، سفارش‌های از پیش ثبت‌شده و بازتنظیم سریع موقعیت‌ها می‌توانند نوسان ایجاد کنند. جهت حرکت اولیه ممکن است پس از بررسی جزئیات گزارش یا انتشار اطلاعات دیگر تغییر کند.
در نهایت، توجه بیش از حد به یک شاخص و نادیده گرفتن شرایط کلی بازار نیز می‌تواند تحلیل را ناقص کند. برای مثال، افزایش بازده اوراق ممکن است معمولاً بر طلا فشار وارد کند، اما در دوره‌ای که نگرانی‌های ژئوپلیتیکی شدید است، تقاضا برای طلا می‌تواند هم‌زمان افزایش یابد. تحلیل اقتصادی زمانی منسجم‌تر می‌شود که رابطه میان متغیرها را احتمالی و وابسته به شرایط بدانیم، نه یک قانون ثابت و همیشگی.
جمع‌بندی
شاخص CPI مهم‌ترین گزارش ماهانه تورم مصرف‌کننده در آمریکاست و می‌تواند انتظارات مربوط به نرخ بهره، بازده اوراق خزانه، دلار و طلا را تحت تأثیر قرار دهد. بااین‌حال، معنای گزارش تنها در رقم نهایی آن خلاصه نمی‌شود؛ فاصله داده واقعی از پیش‌بینی‌ها، ترکیب تورم، تفاوت نرخ‌های ماهانه و سالانه و شرایط اقتصادی همگی در تفسیر آن نقش دارند.
برای دنبال کردن این داده‌ها، بهتر است هر گزارش را در بستر روند چندماهه تورم و انتظارات بازار بررسی کنید و واکنش دارایی‌ها را در کنار تغییرات بازده واقعی و ارزش دلار بسنجید. مقایسه منظم داده‌های منتشرشده با انتظارات قبلی کمک می‌کند ارتباط میان آمار اقتصادی و بازارها را دقیق‌تر درک کنید، بدون آنکه از یک گزارش منفرد نتیجه‌ای قطعی درباره مسیر آینده قیمت‌ها بگیرید.
پرسش‌های متداول
محتوای این مقاله توصیه سرمایه‌گذاری نیست و معاملات مالی ریسک بالایی دارند.
